A tradución dos musicais

Como xa se adiantou con anterioridade, ás veces os tradutores teñen que lidar coa mediación lingüística entre textos musicados. Non abonda só con traducir o contido do texto: hai que darlle unha forma moi específica na lingua meta para crear rimas e xogar co idioma de maneira que se consiga, como resultado, unha canción que soe natural.

Dentro das marxes que invocan os versos das cancións hai que trasladar sentido e forma da maneira máis sobresaliente posible. E iso non é nada fácil: as acentuacións das palabras cambian entre linguas, as rimas non se corresponden, as bocas que saen na pantalla deben cadrar co texto traducido… Por iso é un labor titánico, en que a sonoridade das palabras e o gusto musical cobran unha relevancia especial.

bedknobsandbroomsticks1

© Walt Disney Productions

A meiga novata (Bedknobs and Broomsticks) foi a única película de Disney que se dobrou ao galego. Estreouse na TVG o día de Nadal do ano 2004 e xamais se volveu repoñer. Dobrouse no estudio SODINOR, en Vigo, e o labor de tradución foi excelente: á parte do texto, as cancións tamén se adaptaron ao galego. O letrista das versións en galego e o director de dobraxe da película foi Andrés Bellas. A continuación, expóñense a letra orixinal e a versión galega de dúas cancións da película:

INGLÉS

GALEGO

When you rush around in hopeless circles
Searching everywhere for something true
You’re at the age of not believing
When all the “make believe” is through

When you set aside your childhood heroes
And your dreams are lost up on a shelf
You’re at the age of not believing
And worst of all you doubt yourself

You’re a castaway where no one hears you
On a barren isle in a lonely sea

Where did all the happy endings go?
Where can all the good times be?

You must face the age of not believing
Doubting everything you ever knew
Until at last you start believing
There’s something wonderful in you

Que sen ton nin son, andas ás voltas
e a verdade é a túa obsesión.
Xa es maior: non cres no incrible
e é unha mágoa ser así.

Cando a túa nenez a un lado apartas
e os teus soños pos sobre un andel.
Xa es maior: non cres no incrible
e ata dubidas da túa pel.

Es un náufrago e ninguén te escoita,
se berras no medio do mar.
É así cando te fas maior
e deixas de ser neno á fin?

Ai, que triste é non crer no incrible
e deixar atrás a túa nenez.
Ata que á fin un día descobres
todo o fermoso que hai en ti.

Nesta modalidade da tradución musical, a canción está condicionada por outro factor. Non era o caso da apertura da canción da serie infantil Thomas e os seus amigos (Thomas and His Friends) que se tratou xa noutro artigo. Aquí, alén do ritmo e mais o contido temático da canción intervén tamén o axuste que hai que facer coa imaxe: non se lle pode restar credibilidade labial ao texto traducido. En resumo: os movementos en boca (como en toda tradución para dobraxe) dos cantantes determinan o resultado final.

INGLÉS

GALEGO

Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee
Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee
Substitutiary locomotion
Mystic power that’s far beyond the wildest notion
It’s so weird, so feared,
yet wonderful to see
Substitutiary locomotion come to me

Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee
Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee
I don’t want locomotiary substitution
Or remote intrasitory convolution
Only one precise solution is the key
Substitutiary locomotion it must be
Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee

Substitutiary locomotion
Lovely substitutiary locomotion
You make substututiary history
With Treguna Mekoides and a little help from me
With Treguna Mekoides and Tracorum Satis Dee

Treguna Mekoides Tracorum Satis Dee
Treguna Mekoides Tracorum Satis Dee
A locomoción alternativa
sobrepasa toda idea cognitiva.
Conseguín, por fin,
as palabras que dicir,
ven, locomoción alternativa, ven a min.

Treguna Mekoides e Tracorum Satis Dee
Treguna Mekoides e Tracorum Satis Dee
Se podo eu, mover, un par destes zapatos,
poderei, mover, calquera outro artefacto,
xa non podo máis, embárgame a emoción,
porque a esta guerra lle atopei a solución.
Treguna Mekoides e Tracorum Satis Dee

A locomoción alternativa,
sobrepasa toda idea cognitiva.
Ao final, logrou, movelo todo así,
Con Treguna Mekoides e tamén grazas a min.
Con Treguna Mekoides e Tracorum Satis Dee

Aínda que neste caso en concreto non foi un tradutor quen realizou as versións definitivas en galego, pode ser que estas si se lle encomenden, especialmente se demostra ter sensibilidade musical e gusto por esa angueira, a un profesional da tradución. Traducir música non é fácil, como ben se ve (ou se escoita), e por iso cómpre ter unhas habilidades especiais alén de, por suposto, as lingüísticas.

(Agradecementos a APRADOGA pola información achegada. Sen esa colaboración, entradas comao esta non habían ser posibles).

Advertisements

Deixar un comentario

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s